برداشتن چربی گونه (بیشکتومی) چیست؟
بیشکتومی (برداشتن چربی گونه) چیست، چه چیزی را اصلاح میکند و چه چیزی را اصلاح نمیکند؟
بیشکتومی عبارت است از برداشتن جزئی بالشتک چربی بوکال (Bichat) که بین عضله جویدن و پوست گونه قرار دارد و از راه داخل دهان انجام میشود؛ این عمل بهعنوان برداشتن چربی گونه یا باریککردن گونه نیز شناخته میشود. این بالشتک در برخی افراد بهطور برجسته بزرگ است و حتی با کاهش وزن، در بخش تحتانی گونه و در امتداد کنارههای دهان حالتی پُر و گرد برجای میگذارد. عمل باعث کاهش این پُرشدگی میشود و گذر میان استخوان گونه و خط فک واضحتر میگردد.
آگاهی از مواردی که بیشکتومی اصلاح نمیکند برای ایجاد انتظار واقعبینانه مهم است. چربی بوکال تنها بخش کوچکی از چربی صورت را تشکیل میدهد؛ چربیهای زیرپوستی در خط فک و زیر چانه، برجستگی عضله جویدن و ساختار استخوانی بهطور جداگانه در پهنای صورت نقش دارند. بیشکتومی این موارد را تغییر نمیدهد، افتادگی پوست را اصلاح نمیکند و شکل کلی صورت را به فرم دیگری تبدیل نمیکند. ظاهری که در شبکههای اجتماعی به «گونه هالیوودی» شناخته میشود تعریف پزشکی مشخصی ندارد؛ بخش قابلتوجهی از آن وابسته به ساختار استخوانی، نازکی پوست، نور و زاویه است.
آیا منشا پُرشدگی چربی بوکال است؟ تمایز قبل از بیشکتومی
کارایی بیشکتومی بستگی به این دارد که آیا پُرشدگی صورت واقعاً از چربی بوکال ناشی میشود یا خیر. یک مشاهده ساده روبهآینه میتواند سرنخی بدهد: وقتی دندانها را میفشارید، بخشی که در کناره فک سفت و برجسته میشود عضله جویدن است؛ با انگشتان زیر چانه اگر بافت نرم قابل گرفتن باشد چربی زیرپوستی است؛ پُرشدگی نرم زیر استخوان گونه که در هنگام لبخند برجسته میشود نشانه چربی بوکال است. این مشاهدات جایگزین معاینه حضوری نمیشوند. جدول زیر ارتباط کلی یافته معاینه با رویکردهای متداول را خلاصه میکند؛ برنامه شخصی در معاینه تعیین میشود.
| یافته | رویکرد معمول | توضیح |
|---|---|---|
| پُرشدگی نرم زیر استخوان گونه به سمت کناره دهان | بیشکتومی | کاهش متوازن و اندازهدار در دو طرف |
| گسترده شدن بخش تحتانی صورت که با فشاردادن دندان مشخص میشود | بوتاکس در عضله جویدن | در پهنای ناشی از عضله؛ تأثیر موقتی است |
| چربی قابل گرفتن در خط فک و زیر چانه | لیپوساکشن صورت و غبغب | چربی بوکال را تحت تأثیر قرار نمیدهد |
| صورت لاغر، کاهش حجم در شقیقه و گونه | چربی برداشته نمیشود؛ در صورت نیاز حجم اضافه میشود | بیشکتومی میتواند فرورفتگی را تشدید کند |
| افتادگی در گونه و خط فک | لیفت صورت | مشکل کاهش حجم نیست، نزول بافت است |
| مرحله کاهش وزن هنوز ادامه دارد | ابتدا تثبیت وزن | صورت خود بهخاطر تغییر وزن کم یا پر میشود |
در بیشکتومی چه مقدار از بالشتک چربی برداشته میشود؟
در بیشکتومی معمولاً تمام بالشتک چربی برداشته نمیشود و بهعمد تنها بخشی که به سمت گونه امتداد یافته کاهش مییابد. بالشتک چربی بوکال دارای یک بخش سطحی و بخشهای عمیقتر است که به پشت استخوان گونه و به سمت شقیقه امتداد مییابند؛ این بخشهای عمیق در پُرشدگی ناحیه میانی و بالایی صورت نقش دارند و در جای خود باقی گذاشته میشوند. مقادیرِ بهصورت گرم یا سیسی که در اینترنت ذکر میشوند هدف محسوب نمیشوند: اندازه این بالشتک بین افراد و حتی بین طرف راست و چپ یک فرد متفاوت است. میزان برداشتهشده بر اساس ارزیابی معاینه و مشاهده چربی در حین عمل و با در نظر گرفتن تعادل دو طرف تعیین میشود.
سن و تغییر وزن چگونه نتیجه بیشکتومی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
از آنجا که صورت با افزایش سن حجم خود را از دست میدهد و چربی بوکال نیز با سن بهطور طبیعی کاهش مییابد، در برنامهریزی بیشکتومی باید هم ظاهر کنونی و هم سالهای آتی در نظر گرفته شود. کاهش اندازه متناسب در چهره جوان و پُر ممکن است متعادل بهنظر برسد؛ همان کاهش در چهرهای که قبلاً کاهش حجم را آغاز کرده باعث فرورفتگی گونهها و ظاهری خسته میشود. تغییرات وزن نیز نتیجه را تحت تأثیر قرار میدهد: انجام بیشکتومی در دوره کاهش وزن چشمگیر یا هنگام استفاده از داروهای کاهش وزن میتواند پس از تثبیت وزن منجر به صورتی لاغرتر از انتظار شود. بنابراین معمولاً توصیه میشود وزن طی چند ماه ثابت باشد؛ در صورت تردید انتظار یا کاهش کمتر مدنظر قرار میگیرد.
چه اقداماتی را میتوان همزمان با بیشکتومی انجام داد؟
برای بازسازی کانتور کل بخش تحتانی صورت، بیشکتومی میتواند همزمان با لیپوساکشن غبغب، لیفت صورت، لیفت گردن یا جراحی بینی برنامهریزی شود. اگر عضله جویدن نیز در پهنای صورت نقش دارد، بوتاکس نیز میتواند در نظر گرفته شود؛ در صورت کمبود حجم در ناحیه استخوان گونه، فیلر میتواند مطرح شود. هنگام انجام چندین عمل همزمان معمولاً از بیهوشی عمومی استفاده میشود و دوره بهبودی طولانیتر میگردد؛ علت و ضرورت هر عمل اضافی در معاینه بهطور جداگانه بحث میشود.
در مردان و کسانی که قبلاً بیشکتومی داشتهاند چه تفاوتهایی هست؟
بیشکتومی در مردان با همان تکنیک انجام میشود، اما کاهش با احتیاط بیشتری برنامهریزی میشود؛ زیرا در صورت مردانه، گونه و بخش تحتانی صورت پُرتر و گوشهدارتر بودن معمولاً بهصورت طبیعی مطلوب است. در مردان نقش عضله جویدن در پهنای صورت شایع است؛ بنابراین در معاینه سهم چربی و سهم عضله جداگانه ارزیابی میشود. در افرادی که قبلاً بیشکتومی انجام دادهاند، مقدار چربی باقیمانده و بافت اسکار بررسی میشود؛ تکرار کاهش تنها زمانی مطرح است که باقیمانده چربی قابلتوجهی وجود داشته باشد. اگر پس از عمل قبلی فرورفتگی ایجاد شده باشد مسئله برداشت چربی نیست و نیاز به افزودن حجم است؛ در چنین مواردی گزینههایی مانند تزریق چربی یا فیلر مطرح میشوند، اما این اقدامات عمل اولیه را بهطور کامل بازنمیگردانند.
محل برش در بیشکتومی کجاست؟
در بیشکتومی برشی حدود 1–2 cm در داخل دهان، در سطح داخلی گونه و همردیف دندانهای آسیای بالا زده میشود؛ بنابراین جای ظاهری روی صورت باقی نمیماند. برش طوری برنامهریزی میشود که از محل بازشدن مجرای غده بزاقی دور باشد و با بخیههای جذبی بسته میشود. زخم داخل دهان معمولاً ظرف چند روز بهبود مییابد؛ در این دوره استفاده از مسواک نرم و خودداری از دستکاری محل بخیه به روند بهبودی کمک میکند.
پیشنهادهای بیشکتومی را چگونه مقایسه کنیم؟
هنگام مقایسه پیشنهادهای بیشکتومی، پیش از توجه به مبلغ کلی به نحوه انجام عمل، مکان و انجامدهنده توجه کنید. کوتاهبودن مدت عمل بهمعنای کماهمیتبودن انتخاب بیمار مناسب و شرایط استریل نیست. هنگام درخواست پیشنهاد این سؤالات را بپرسید:
- چگونه تشخیص داده شد که پُرشدگی صورتم از چربی بوکال ناشی میشود؟
- چه میزان کاهش برنامهریزی شده و به چه خاطر؟
- عمل را چه کسی انجام میدهد؛ در مطب است یا در اتاق عمل؟
- نوع بیهوشی چیست؛ آیا داروها، دهانشویه و ویزیتها شامل پیشنهاد است؟
- آیا عمل دیگری در همان جلسه پیشنهاد شده و آیا هزینه جداگانه دارد؟
- در صورت بروز عدم تقارن، خونریزی یا مشکل غیرمنتظره چه فرایندی طی میشود؟
بیشکتومی بهمنظور اهداف زیبایی تحت پوشش SGK نیست.
اگر از شهر یا خارج از کشور میآیید
برای بیمارانی که از شهر دیگر یا خارج از کشور میآیند توصیه میشود حداقل 2–3 روز پس از بیشکتومی در استانبول بمانند؛ در این مدت اولین ویزیت کنترل انجام و بهبودی داخل دهان ارزیابی میشود. از آنجا که بخیهها جذبی هستند نیازی به ماندن برای کشیدن بخیه نیست. کلینیک Op. Dr. Hasan Büyükdoğan در سمت آسیایی استانبول، در امتداد Kadıköy Bağdat Caddesi قرار دارد. برای ارزیابی اولیه میتوان عکسهای بدون فیلتر از روبهرو، نیمرخ و هنگام فشردن دندانها را از راهی امن ارسال کرد؛ اما عکس جایگزین معاینه حضوری نیست و برنامه نهایی در ملاقات رو در رو تعیین میشود. در زمان مشاوره میتوان به زبانهای ترکی، انگلیسی یا آلمانی صحبت کرد.
مواردی که این عمل میتواند بررسی کند
برای همه بیماران یک روش یکسان به کار نمیرود؛ موارد زیر بسته به فرد ممکن است با هم یا جداگانه بررسی شوند:
- 01پُرشدگی مشخص در بخش تحتانی گونه به سمت کناره دهان
- 02ظاهر گرد گونه که با وجود کاهش وزن باقی مانده است
- 03تورم قابلمشاهده زیر استخوان گونه هنگام خندیدن
- 04واضحتر شدن گذر بین استخوان گونه و خط فک
- 05تنظیم کانتور بخش تحتانی صورت همراه با لیفت صورت یا سایر اعمال
چه کسانی میتوانند کاندید باشند؟
چه کسانی میتوانند کاندید باشند؟
برداشتن چربی گونه (بیشکتو�
ی) در بزرگسالانی ارزیابی �
یشود که پُرشدگی گونه ع�
دتاً از بالشتک چربی بوکال ناشی �
یشود، تکا�
ل چهرهشان کا�
ل شده و وزنشان حداقل چند �
اه ثابت بوده است. این ع�
ل �
ع�
ولاً برای افراد حداقل 18 ساله �
طرح �
یشود؛ تص�
ی�
بیشتر بر پایه ساختار صورت گرفته تا سن تقوی�
ی. از آنجا که چربی بوکال با سن کاهش �
ییابد، در افراد با صورت بهطور ذاتی لاغر یا کسانی که کاهش حج�
در شقیقه یا گونه آغاز شده یا در سنین بالاتر هستند احتیاط بیشتری بهکار �
یرود. افرادی که قادر به ترک سیگار هستند، سلا�
ت دهان و دندان �
ناسبی دارند و انتظارات واقعبینانهای دارند، کاندیداهای �
ناسبتری هستند.
این عمل برای چه کسانی ممکن است مناسب نباشد؟
- صورت از پیش لاغر یا شروع کاهش حجم در گونه و شقیقه
- پهنی صورت عمدتاً ناشی از عضله جویدن، چربی زیرپوستی یا ساختار استخوانی باشد
- تغییر وزن بزرگ اخیر، درمان کاهش وزن در جریان یا برنامهریزی برای کاهش وزن قابلتوجه
- عفونت داخل دهان درماننشده، مشکل لثه یا دندان
- دوران بارداری یا شیردهی
- سیگار یا مصرف نیکوتین که قبل از عمل قابل ترک نیست
- داروهای رقیقکننده خون که پزشک اجازه قطع آنها را نمیدهد
بیشکتومی ساختار استخوانی را تغییر نمیدهد و صورت را به صورت شخص دیگری تبدیل نمیکند. از آنجا که چربی برداشتهشده بازنمیگردد، تصمیم نباید شتابزده باشد؛ عدم انجام عمل نیز گزینهای معتبر است.
رویکرد پزشک در معاینه
در معاینه نهتنها ظاهر، بلکه ساختار کلی بدن و انتظارات فرد نیز بررسی میشود. موارد اصلی:
- پهنای صورت و نسبتها
- سهم در پُرشدگی گونه
- برجستگی ماهیچه ماسِتِر
- چربی در خط فک و زیر چانه
- حجم موجود در شقیقه و گونه
- اختلافات بین گونه راست و چپ
- دندانها، لثه و داخل دهان
- ظاهر فعلی و ظاهر در سالهای آتی
مراحل درمان
در برنا�
هریزی بیشکتو�
ی، صورت از روبهرو، نی�
رخ، هنگا�
لبخند و هنگا�
فشردن دندانها بررسی �
یشود؛ برای برنا�
هریزی عکسهای استاندارد گرفته �
یشوند. �
یزان پُرشدگیای که ناشی از چربی بوکال، عضله جویدن یا چربی زیرپوستی است، تفاوت بین دو گونه، �
یزان کاهش �
وردنظر، نوع بیحسی و ضرورت اع�
ال دیگر بهوضوح �
طرح �
یشود. سابقه وزن و در�
انهای کاهش وزن پرسیده �
یشود؛ دستورالع�
لهای بهداشتی دهان و تغذیه پیش از ع�
ل بهصورت �
کتوب ارائه �
یگردد.
-
1
معاینه و عکس
شکل صورت، حجم و منبع پُرشدگی ارزیابی میشود؛ انتظارات، سابقه وزنی و اعمال قبلی بررسی میگردد.
-
2
طرح شخصی
مناسببودن بیشکتومی، میزان کاهش و نوع بیحسی تعیین میشود.
-
3
آمادگی
در صورت نیاز آزمایشها کامل میشود؛ دستورالعملهایی درباره سیگار، داروها، مکملها و بهداشت دهان داده میشود.
-
4
عمل
معمولاً 30–60 دقیقه طول میکشد؛ از برشی حدود 1–2 cm در سطح داخلی گونه، بخش امتدادی بالشتک چربی کاهش یافته و برش با بخیه جذبی بسته میشود.
-
5
بازگشت همانروز به منزل
پس از یک دوره مشاهده کوتاه با همراه به منزل بازگردانده میشوید؛ دستورالعملهایی درباره کمپرس سرد، دهانشویه و تغذیه داده میشود.
-
6
ویزیتهای پیگیری
بهبودی داخل دهان و تورم با ویزیتهای برنامهریزیشده پیگیری میشود؛ نتیجه با فروکشکردن تورم ارزیابی میگردد.
تکنیک و رویکرد پزشکی
روش مورد استفاده به بیمار بستگی دارد؛ هیچ تکنیکی برای همه مناسب نیست. موارد اصلی مورد بررسی:
| رویکرد | توضیح |
|---|---|
| بیشکتومی از راه داخل دهان | از برشی حدود 1–2 cm در سطح داخلی گونه در همردیف دندانهای آسیای بالا عبور کرده و از میان الیاف عضله گونه به بالشتک چربی بوکال دسترسی یافته و چربی با ظرافت خارج میشود. در خارج صورت برش قابلمشاهدهای وجود ندارد. |
| کاهش محدود (جزئی) | بهجای برداشتن کامل بالشتک، بخشهای امتدادی به سمت گونه کاهش مییابند؛ بخشهای عمیق که به شقیقه و پشت استخوان گونه امتداد دارند در جای خود باقی گذاشته میشوند. با توجه به احتمال از دست رفتن حجم صورت در آینده، هدف کاهش اندازهدار و متوازن در دو طرف است. |
| همزمان با دیگر اعمال صورت | بیشکتومی میتواند همزمان با لیفت صورت، لیپوساکشن غبغب یا جراحی بینی برنامهریزی شود تا کانتور بخش تحتانی صورت بهطور کامل بازسازی شود. در این موارد معمولاً بیهوشی عمومی بهکار میرود. |
آمادگی پیش از عمل
موارد زیر صرفاً جنبه اطلاعرسانی عمومی دارند و جایگزین دستورهای پزشکی شخصی نیستند. آمادگی ویژه شما در معاینه تعیین میشود.
دوره بهبودی
-
0–1. gün
روز اول
در همان روز به منزل بازمیگردید؛ سر بالا نگه داشته میشود و در 2–3 روز اول کمپرس سرد متناوب روی گونهها اعمال میشود. در 1–2 روز اول با غذاهای گرم یا سردِ مایع و پورهمانند تغذیه کنید.
-
2–7. gün
هفته اول
تورم معمولاً در روزهای 2–3 به بیشترین حد میرسد و گونهها ممکن است نسبت به پیش از عمل پُرتر بهنظر برسند؛ این حالت طبیعی است و منعکسکننده نتیجه نهایی نیست. با غذاهای نرم تغذیه کرده و پس از هر وعده دهان را با دهانشویه پیشنهادی تمیز کنید. بیشتر افراد ظرف 3–5 روز به کارهای پشت میزی بازمیگردند.
-
1–2. hafta
دو هفته اول
تورم قابلتوجه کاهش مییابد و با توصیه پزشک به تدریج به رژیم غذایی معمول برمیگردید؛ بخیههای داخل دهان بهطور خودبهخود جذب میشوند.
-
2–4. hafta
هفتههای اولیه
ممکن است تورم خفیف ادامه یابد؛ پس از 2–3 هفته با تأیید پزشک میتوان ورزشهای سنگین را از سر گرفت. تغییرات گونه اغلب از هفتههای 3–4 بهبعد قابلمشاهده میشود.
-
3–6. ay
ماهها
تورمهای جزئی باقیمانده رفع میشود؛ کانتور گونه تثبیت شده و ظاهر نهایی مشخص میگردد.
در روزهای اول پس از بیشکتومی، برخلاف درد شدید، بیشتر تورم، کشیدگی و محدودیت خفیف در باز کردن دهان احساس میشود؛ درد معمولاً با مسکنهای ساده کنترل میشود. از دستکاری محل بخیه با زبان یا انگشت خودداری نمایید. در صورت افزایش پیشرونده تورم یا درد، تورم یکطرفه مشخص، تب، ترشحات از داخل دهان یا ضعف جدید در صورت بدون انتظار برای زمان کنترل به تیم جراحی اطلاع دهید؛ در موارد تنگی نفس با خدمات اورژانس تماس بگیرید.
نتایج و انتظارات واقعبینانه
نتیجه بیشکتو�
ی با فروکشکردن تور�
ظرف 3–6 �
اه �
شخص �
یشود؛ تغییرات اغلب از هفتههای 3–4 بهبعد قابلتوجه �
یگردند. پُرشدگی بخش تحتانی گونه کاهش یافته و گذر بین استخوان گونه و خط فک واضحتر �
یشود. تغییر �
ع�
ولاً �
تناسب است و شکل کلی صورت و ساختار استخوانی را تغییر ن�
یدهد. چربی برداشتهشده بازن�
یگردد، ا�
ا با افزایش وزن �
�
کن است چربی زیرپوستی صورت افزایش یابد و نیز صورت با افزایش سن بهصورت طبیعی حج�
از دست �
یدهد؛ بنابراین در برنا�
هریزی باید ه�
ظاهر فعلی و ه�
سالهای آتی �
دنظر قرار گیرد.
خطرها و محدودیتها
ریسکهای برداشتن چربی گونه (بیشکتومی) قبل از عمل با توجه به وضعیت سلامت فرد و ساختار صورت توضیح داده میشود. مهمترین ریسک بلندمدت اختصاصی عمل، فرورفتگی بیش از حد در پی برداشت بیش از اندازه چربی یا انجام عمل در صورتهای از پیش لاغر است. بنابراین انتخاب بیمار مناسب و کاهش اندازهدار از اجزای اصلی کاهش ریسکها هستند.
- فرورفتگی یا ظاهری پیرییافته که با گذر زمان برجسته میشود
- خونریزی، تجمع خون یا مایع در داخل گونه (هماتوم، سروم)
- عفونت داخل دهان یا بهبود کند زخم
- درگیری مجرای غده بزاقی
- آسیب شاخههای عصب صورت که میتواند به ضعف موقت یا بندرت دائمی منجر شود
- عدم تقارن، تغییر کمتر از انتظار و نیاز به اصلاح
- تورم یا درد طولانیمدت، تغییر حس و محدودیت موقت در باز کردن دهان
- ریسکهای مرتبط با بیهوشی
روشهای جایگزین و مکمل
در برخی موارد روشهای دیگری نیز ممکن است بررسی شوند. هر روش محدودیتهای خاص خود را دارد و برای همه مناسب نیست:
| روش | توضیح |
|---|---|
| 1بوتاکس در عضله جویدن | اگر پهنای صورت بهطور عمده ناشی از عضله ماسِتِر باشد، بوتاکس میتواند بخش تحتانی صورت را لاغرتر کند؛ تأثیری بر چربی داخل گونه ندارد. اثر آن ماهیانه و موقت است. |
| 2لیپوساکشن صورت و غبغب | اگر پُرشدگی از چربی زیرپوستی خط فک و زیر چانه باشد این گزینه بررسی میشود؛ بالشتک چربی بوکال را تحت تأثیر قرار نمیدهد. |
| 3فیلر در ناحیه استخوان گونه | با افزودن حجم به ناحیه استخوان گونه توازن نور–سایه صورت تغییر کرده و بخش تحتانی گونه نسبی باریکتر بهنظر میرسد؛ این روش چربی را خارج نمیکند. |
| 4کنترل وزن و انتظار | در سنین جوانتر پُرشدگی گونه با گذر زمان ممکن است کاهش یابد؛ اگر وزن ثابت نیست ابتدا کنترل وزن پیشنهاد میشود. |
| 5درباره تزریقها و دستگاههای چربیسوز | بالشتک چربی بوکال در لایههای عمیق گونه و در جلوی عضله جویدن قرار دارد. تزریقهای چربیسوز، رادیوفرکانس یا ماساژ روشهای غیرجراحی این بالشتک را خارج نمیکنند. |